Binnenvaart is het professioneel vervoer van talrijke ladingsoorten over de Europese binnenwateren; een excellente vervoersmodaliteit als alternatief voor of aanvulling op andere vormen van transport binnen het supply chain management - de vervoersmodaliteit met vele voordelen en mogelijkheden voor economie, mens en maatschappij die gekenmerkt wordt door de volgende aspecten:

• de binnenvaart is relatief milieuvriendelijk en veilig;

• opereert zowel nationaal als grensoverschrijdend;

• beschikt over een enorme vrije capaciteit op de vaarwegen;

• heeft een omvangrijke en moderne vloot met grote diversiteit aan scheepstypen;

• en biedt eigentijdse logistieke en innovatieve oplossingen;

• is vergaand bezig ICT te integreren in het logistiek proces en verkeersmanagement;

• tegen relatief lage (maatschappelijke) kosten;

• bij een hoge betrouwbaarheid en stiptheid;

• en met grote kansen om trendsetter te zijn in duurzaam transport.

Nergens ter wereld worden goederenstromen zo massaal geconcentreerd als op de Rijn. Daardoor kon Nederland uitgroeien tot de toegangspoort tot Europa. Door de reservecapaciteit van de Rijn en de andere vaarwegen, garandeert dit tot in lengte van jaren dat zelfs een forse toename van transport via het vaarwegennet moeiteloos verwerkt kan worden.

De grootste bevaarbare vaarwegen in Europa zijn de Rijn en de Donau. Met het kanalen- en rivierenstelsel kan de binnenvaart een groot deel van Europa bestrijken. Van oudsher hebben de belangrijkste industrieën een locatie gekozen in de omgeving van een vaarweg.

In Nederland verloopt ruim 30% van al het goederenvervoer onder Nederlandse vlag over de binnenwateren. In Europa als geheel is dit slechts 6%. Als gevolg hiervan beschikt Nederland over de grootste binnenvloot van Europa. De capaciteit van de Europese waterwegen biedt dus nog volop mogelijkheden tot verdere groei. Deze groei wordt versterkt door de grote toename van files op de Europese snelwegen.

Een tankschip van 3.000 ton bijvoorbeeld haalt 120 vrachtwagens van de weg en ook de combinatie tankwagens en schepen is een waardevolle optie die de weginfrastructuur verder kan ontlasten.

Uniek in zijn soort

Het moderne binnenvaartschip dat de West-Europese rivieren bevaart is uniek in zijn soort. Vanuit de andere werelddelen bestaat in toenemende mate belangstelling voor deze duurzame scheepvaarttechnologie en de daaraan verbonden logistieke systemen. Op vergelijkbare rivieren in Amerika, Azië, Oost-Europa en Afrika komen dergelijke schepen namelijk niet voor. Bovendien is het West-Europese binnenvaartschip nog lang niet uitontwikkeld.

De tankerbinnenvaart

De Nederlandse binnenvaart heeft een sterke positie in het Europese goederenvervoer. Binnen de sector staat de tankvaart er relatief goed voor. Het vervoer van chemische producten en de transportvraag naar aardolieproducten ligt nog steeds op een goed peil.

In tegenstelling tot de droge ladingmarkt is de tankerbinnenvaart een geheel zelfstandige deelmarkt met eigen kenmerken.

Naast een specifiek type (dubbelwandig) schip vereist het vervoer in deze deelmarkt specifieke kennis over vloeistoffen, materieel en regelgeving. Mede daarom is de markt dan ook grotendeels in handen van een selecte groep gespecialiseerde rederijen die vaak over een vloot met diverse schepen beschikken.

Amsterdamse haven wordt benzine’hub’

Tankopslagbedrijven in de Amsterdamse haven breiden hun capaciteit in hoog tempo uit, inspelend op de groeiende internationale handel in benzine.

De investeringsplannen, waarmee honderden miljoenen euro’s zijn gemoeid, zijn ingegeven door de sterke ontwikkeling van Amsterdam tot benzinehaven.

Waar Rotterdam groot is in ruwe olie en raffinage, ontpopt Amsterdam zich tot één van de grootste draaischijven in de wereld voor de op- en overslag van benzine.

De steeds grotere benzinestroom in de hoofdstad heeft te maken met een onbalans in de productie en het verbruik van benzine. Europa heeft te maken met een structureel overschot, terwijl de VS kampen met een tekort. In Noordwest-Europa is de raffinagecapaciteit beperkt, maar neemt de vraag naar opslag zeer sterk toe.

British Petroleum (BP) is samen met het Duitse Oiltanking de grootste aanbieder van opslagcapaciteit van minerale olieproducten in de Amsterdamse haven. Ook het beursgenoteerde tankopslagbedrijf Vopak profiteert van de wereldwijde vraag naar huurtanks voor olieproducten en chemicaliën.

Vopak, de grootste onafhankelijke tankopslagbeheerder ter wereld, voorziet een gunstige ontwikkeling van de huurprijzen voor opslagtanks en tankers, als gevolg van de grote vraag vanuit de oliehandel.

Shell heeft begin 2010 aangekondigd de productie en verkoop van biobrandstoffen een forse impuls te willen geven. Deze plannen passen binnen de strategie van het bedrijf bij haar zoektocht naar een nieuwe, schone energiebron. Shell gaat zich sterk richten op biobrandstoffen (met name ethanol) en heeft daarmee haar investeringen in wind- en zonne-energie op een laag pitje gezet.

De internationale zeescheepvaart

De traditionele kustvaart tussen de landen van de Europese Unie en het Middellandse Zee-gebied wordt shortsea shipping genoemd. Met een totale goederenstroom van ruim 1,5 miljard ton, neemt shortsea shipping ruim 60 procent van het totale vervoer over zee voor haar rekening. De lading bestaat voornamelijk uit containers, droge en natte bulkladingen en ro-ro. De natte bulk speelt nog altijd de grootste rol met ruim de helft van het totaal.

De bulkmarkt kent een relatief lage volatiliteit doordat de te vervoeren ladingen vrijwel geheel bestaan uit grond- en delfstoffen. Er is altijd een stabiele afname voor deze basisproducten zoals kolen, graan, ijzererts, kunstmest en staal.

Shortsea

De Europese Short Sea betreft alle vervoer over de Europese wateren tussen de landen van Europa en aanpalende gebieden als Noord-Afrika en de landen rond de Zwarte Zee. Grote schepen lossen vaak in één of enkele havens waarna de goederen verder gedistribueerd moeten worden over de rest van Europa. Deze vervoersmarkt is zeer breed. Van het vervoer van containers met eindproducten tot grondstoffen uit de bossen van Noord-Europa, van natte tot droge bulk en projectlading. De scheepsgrootte in het shortsea segment ligt tussen 1.000 en 10.000 Dwt. Deepsea daarentegen gaat over de oceanen met schepen tot 450.000 Dwt.

De Europese markt is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Niet alleen door economische groei maar ook door het milieubewust worden van de Europese overheid. “Vervoer over water blijft het milieuvriendelijkst en meest energie-efficiënt als het gaat om uitstoot van broeikasgassen”, stelt de Europese Commissie. “Het simpeler maken van administratieve procedures voor vervoer over water in de EU is essentieel om deze transportmethode attractiever te maken”.

Deze uitspraken moeten leiden tot een positieve stimulans om binnen Europa een keuze te maken tussen vervoer over het steeds verder dichtslibbende wegennet en vervoer over zee waar nog volop ruimte is.